Κυριακή, 21 Φεβρουαρίου 2016

ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ - Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΥΨΕΝΗ ΚΑΙ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΣΑΜΠΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ Α4

Στα πλαίσια του εκπαιδευτικού-πολιτιστικού προγράμματος "Η τέχνη του θεολογείν" που ανέλαβαν οι μαθητές του 1ου ΓΕΛ - "Βενετοκλείου" Ρόδου παρουσιάζονται οι εργασίες των ομάδων κάθε τμήματος. Οι μαθητές εργάσθηκαν ανά ομάδες και αναζητώντας στοιχεία σε βιβλία και σε ηλεκτρονικές πηγές προχώρησαν στη σύνθεση των εργασιών τους.






Ορισμένες ομάδες των Τμημάτων της Α΄ Λυκείου ασχολήθηκαν με την έρευνα των εικόνων της Παναγίας στα Δωδεκάνησα. Κάθε ομάδα από κάθε τμήμα ήταν ελεύθερη να επιλέξει όποια εικόνα της Παναγίας επιθυμούσε. Γι' αυτό το λόγο, ορισμένα θέματα είναι κοινά. 






Το ιστορικό των Μοναστηριών της Παναγίας Υψενής και της Παναγίας Τσαμπίκας Ρόδου, ερεύνησαν και παρουσίασαν οι μαθητές του Α4.
Για να δείτε την παρουσίαση του Α4 πατήστε ΕΔΩ

Δευτέρα, 15 Φεβρουαρίου 2016

ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ

Ιερός Προσκυνηματικός Ναός Αγίων Κρίλλου και Μεθοδίου, Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης

"Συνερχομένων υμών εν εκκλησία...", γράφει ο Απόστολος Παύλος στους Κορινθίους. Γι' αυτόν, όπως και για όλους τους πρώτους χριστιανούς, τα λόγια αυτά δεν αναφέρονται στο ναό αλλά στον χαρακτήρα και στον σκοπό της σύναξης. Είναι γνωστό ότι η λέξη εκκλησία σημαίνει σύναξη, συγκέντρωση. Και στο νου των πρώτων χριστιανών, το 'συνέρχεσθαι εν εκκλησία' δήλωνε την πραγματοποίηση μιας συγκέντρωσης, σκοπός της οποίας είναι να αποκαλύψει και να πραγματώσει την Εκκλησία.

Η κατακόμβη του αγίου Καλλίστου στη Ρώμη

Η σύναξη αυτή είναι ευχαριστιακή -ο σκοπός και το πλήρωμά της βρίσκεται στο γεγονός πως αποτελεί το περιβάλλον όπου επιτελείται ο Μυστικός Δειπνός και λαμβάνει χώρα η ευχαριστιακή κλάση του Άρτου" (σελ. 19). [...]

"Στην αυγή του Χριστιανισμού, σχεδόν η κάθε εκκλησιαστική επαρχχία διέθετε τη δική της Αναφορά, δηλαδή το δικό της κείμενο ευχαριστηρίου ευχής. Η πρώτη Εκκλησία, όντας ελεύθερη απο τη μονομανία για ομοιομορφία που επικράτησε αργότερα, κατ' ουδένα τρόπο δεν ταύτισε αυτή την ομοιομορφία με την ενότητα. Ακόμη και σήμερα υπάρχουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία δύο Λειτουργίες -του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου και του Μεγάλου Βασιλείου- και η κύρια διαφορά ανάμεσά τους βρίσκεται στο κείμενο της ευχαριστηρίου ευχής" (σελ. 235).

"Η ευχαριστία λοιπόν είναι το σημείο, ή ακόμη καλύτερα η παρουσία, η χαρά, η πληρότητα της γνώσης του Θεού, δηλαδή της γνώσης ως συνάντησης, κοινωνίας, ενότητας. Όπως είναι αδύνατο να γνωρίζεις τον Θεό και να μην τον ευχαριστείς, έτσι είναι αδύνατο να τον ευχαριστείς χωρίς να τον γνωρίζεις. Η γνώση του Θεού μεταμορφώνει τη ζωή μας σε ευχαριστία, και η ευχαριστία μεταμορφώνει την αιωνιότητα σε αιώνια ζωή.

'Ευλόγει η ψυχή μου τον Κύριο, και πάντα τα εντός μου το όνομα το άγιον αυτού' (Ψαλμ. 102,1). Αν όλη η ζωή της Εκκλησίας είναι πάνω απ' όλα ένα αδιάκοπο ξέσπασμα δοξολογίας, ευλογίας και ευχαριστίας, αν αυτή η ευχαριστία γεννιέται ταυτόχρονα και από χαρά και από λύπη, από το απροσμέτρητο της ευτυχίας και της ατυχίας, από τη ζωή και το θάνατο αν ο πιο πικρός επιτάφιος θρήνος μεταμορφώνεται σε ύμνο δοξολογίας, 'αλληλούια', είναι επειδή η Εκκλησία αποτελεί συνάντηση με τον Θεό, που ολοκληρώθηκε εν Χριστώ" (σελ. 239-240).

Αποσπάσματα από το βιβλίο του π Alexander Schmemann, Ευχαριστία. Το Μυστήριο της Βασιλείας, μτφρ. Ιωσ. Ροηλίδη, εκδ. Ακρίτας, 1987.


Για να δείτε την παρουσίαση της δ.ε. 22 του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Α΄ Λυκείου πατήστε ΕΔΩ

ΤΟ ΙΣΛΑΜ


"Η λέξη islam ήταν κατά τη προϊσλαμική περίοδο σε χρήση στο εμπορικό λεξιλόγιο των ανθρώπων της Μέκκας και σήμαινε τη 'συμφωνία', τη 'συνθήκη', τον λόγο τιμής για το 'κλείσιμο' μιας υποθέσεως. Ο Μωάμεθ με το κήρυγμά του έδωσε νέο περιεχόμενο και δύναμη στον παλαιό όρο, χρησιμοποιώντας τον από την πρώτη φάση της δράσεώς του, για να δηλώσει την υπαρξιακή υπακοή στην κλήση του Αλλάχ και να προσδιορίσει τον σκοπό και τον προσανατολισμό των οπαδών του. Όσοι αποδέχονται αυτήν τη μορφή σχέσεως με τον Θεό ονομάζονται muslim (απ' όπου μουσουλμάνος, μουσουλμάνοι). Η αραβική φράση 'είμαι μουσουλμάνος' στο βάθος της σημαίνει 'είμαι παραδομένος στον Κύριο'. Ο Μωάμεθ και οι πρώτοι οπαδοί του ονόμαζαν τους εαυτούς τους muslim, διακηρύσσοντας έτσι, ότι ως βασικό χαρακτηριστικό τους θεωρούσαν την ολοκληρωτική αφοσίωσή τους στον Θεό και ότι το μήνυμα τους ήταν ένας νέος, ορθός τρόπος ζωής του λαού, δηλ. islam, 'υποταγή στον Θεό'".

"Το Κοράνιο περιλαμβάνει 114 κεφάλαια που εκτείνονται σε περίπου 6200 στίχους. Ένα κεφάλαιο (surah: σούρα) μπορεί να απαρτίζεται από λίγους μόνο στίχους ή να περιέχει πάνω από διακόσιους [...] Η κατάταξη των κεφαλαίων δεν γίνεται με βάση τη λογική ή χρονολογική σειρα. Προηγούνται κατά κανόντα τα εκτενέστερα και έπονται τα συντομότερα. Εξαίρεση αποτελεί το πρώτο κεφάλαιο, 'η Έναρξις': είναι μια σύντομη σούρα που έχει τη μορφή προλόγου. Αυτή επαναλαμβάνεται από τους πιστούς μουσουλμάνους τουλάχιστον δύο φορές σε κάθε προσευχή".

Αποσπάσματα από τη μελέτη του Αναστασίου (Γιαννουλάτου) Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας, Ισλάμ. Θρησκειολογική επισκόπηση, εκδ. Ακρίτας, σελ. 29-30 και 145-146 αντίστοιχα για κάθε απόσπασμα. 

Τα 99 ονόματα του Θεού

"Οι θεμελιώδες λατρευτικές υποχρεώσεις του μουσουλμάνου, που αποκαλούνται 'πέντε στύλοι του Ισλάμ', είναι:

1. Η ομολογία πίστεως ('σαχάντα'-shahada) που πρέπει να επαναλαμβάνεται πολλές φορές την ημέρα: 'Δεν υπάρχει άλλος θεός εκτός από τον Θεό. Ο Μωάμεθ (είναι) ο απόστολος του Θεού΄. Η διακήρυξη αυτή συνοψίζει την κεντρική ισλαμική διδασκαλία. Η σαχάντα, γραμμένη αραβικά μέσα σε ένα κύκλο, αποτελεί το βασικό οπτικό σύμβολο του Ισλάμ.

2. Η προσευχή ('σαλάτ'-salat, namaz) 'δια τους πιστούς είναι υποχρεωτική καθ΄ ώρας ορισμένας (4:104). Επαναλαμβάνεται τουλάχιστον πέντε φορές την ημέρα με τρόπο τελετουργικό: το πρωί, μεταξύ χαραυγής και ανατολής του ηλίου, το μεσημέρι,, στις 3 περίπου το απόγευμα, μετά τη δύση του ηλίου, και το βράδυ, όταν πια είναι σκοτάδι. [...]


3. Η ελεημοσύνη ('ζακάτ'-zakat). Εκφράζει το ενδιαφέρον και την αγάπη προς τον συνάνθρωπο. Δίνεται σε χρήμα ή σε είδος και είναι καθήκον κάθε μουσουλμάνου. Η μουσουλμανική ελεημοσύνηα είναι ένας είδος φόρου κοινωνικής πρόνοιας και αναλογεί στο 2,5% (ή όπως καθορίζει η παράδοση στο 1/40) του πλεονάσματος των εισόδων του πιστού. εκτός από την καθιερωμένη 'ζακάτ', συνιθίζονται και προαιρετικές αγαθοεργίες ('σαντάκα'-sadaqa), όπως π.χ. στο τέλος του ραμαζανίου.

4. Η νηστεία ('σαούμ'- sawm) στη διάρκεια του 9ου μηνός, Ραμαντάν (Ramadan), είναι υποχρεωτική για όλους τους μουσουλμάνους άνω των 14 χρόνων. Συνίσταται στην αποχή από τροφή, ποτό, σεξουαλικές σχέσεις, κάπνισμα, όσφρηση αρωμάτων και διαρκεί την ημέρα από τη χαραυγή μέχρι τη δύση του ηλίου, ενώ κατά τη νύκτα δεν υπάρχουν περιορισμοί. Οι ασθενείς, οι έγκυες γυναίκες και οι ταξιδιώτες εξαιρούνται, αναλαμβάνουν όμως την υποχρέωση να νηστέψουν αργότερα ίσο αριθμό ημερών, όταν δε θα βρίσκονται πλέον σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Σε ορισμένες μουσουλμανικές χώρες, η παράβαση τηςνηστείας τιμωρείται ακόμη και σήμερα. Εκτός από τη μεγάλη νηστεία του Ραμαντάν, οι μουσουλμάνοι νηστεύουν επίσης εκτάκτως, για να εξαγνισθούν από σοβαρά παραπτώματα.


5. Ιερή αποδημία, προσκύνημα στη Μέκκα ('χάτζ'- hajj). Γίνεται στον δωδέκατο μήνα του μουσουλμανικού έτους (Δουλ-Χίτζα-Dhu'l-Hijja). Ο μουσουλμάνος, εφόσον έχει τη δυνατότητα, υποχρεούται να πραγματοποιήσει αυτό το προσκύνημα τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του. οι προσκυνητές περιφέρονται επτά φορές γύρω από την Κάαμπα (Ka ba), όπου βρίσκεται ο ιερός μαύρος λίθος, προσπαθώντας να τον απσασθούν ή να τον αγγίξουν. Κατόπιν διανύουν, τρέχοντας, επτά φορές ένα ορισμένο διάστημα που βρίσκεται μεταξύ των παλαιών λόφων Σαφά (Safa) και Μάρουα (Marwa). Το προσκύνημα περιλαμβάνει πορεία στο Αραφάτ, μερικές ώρες ανατολικά της Μέκκα, και κορυφώνεται με τη θυσία ζώων στην πόλη Μίνα -σε ανάμνηση της θυσίας του Αβραάμ όταν, για να υπακούσει στον Θεό, δέχθηκε να θυσιάσει τον Ισμαήλ (όχι τον Ισαάκ) - και τελειώνει με επίσκεψη στον τάφο του προφήτη στη ΜΕδίνα. Η χατζ ενισχύει τη συνοχή των μουσουλμάνων σε παγκόσμιο επίπεδο, εξαίροντας την ενότητα της ούμμα', της ισλαμικής κοινότητας". [...]

Στροβιλιζόμενοι δερβίσηδες
"Σουφφισμός. Παράλληλα με το νομοκρατικό, ηθικιστικό και μαχητικό πνεύμα, που μαζί με μια λογικά σχηματοποιημένη θεολογία δέσποσαν στο σουννιτικό Ισλάμ, δεν άργησαν να παρουσιαστούν και άλλες ροπές που τόνισαν την ανάγκη υπερβάσεως των θρησκευτικών κανόνων, των νοηματικών σχημάτων και νόμων, συνηγορώντας για μια βιωματική προσέγγιση του Θεού. Η τάση αυτή του θρησκευτικού μυστικισμού ισχυροποιήθηκε από τότε στους κόλπους της ούμμα, της ισλαμικής κοινότητας, εντάχθηκαν πληθυσμοί με εσωτερική ευαισθησία και μακραίωνη φιλοσοφική καλλιέργεια [...] Στην Τουρκία τα μέλη των μουσουλμανικών μοναχικών ταγμάτων ήταν γνωστά με το όνομα "δερβίσηδες". Στην Ινδία και το Πακιστάν ονομάσθηκαν "φακίρηδες", στη Βόρεια Αφρική 'αδελφοί'. Τα μέλη των διαφόρων ταγμάτων ξεχωρίζουν  συνήθως από του ρούχο και το κάλυμμα της κεφαλής τους. Οι μοναστικές αυτές κοινότητες παρουσίασαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους όσον αοφρά το λατρευτικό τυπικό τους και τη στάση τους απέναντι στην παράδοση. Το κοινό όμως χαρακτηριστικό των μελών τους είναι η έντονη προσκόλληση στο Ισλάμ και η προσπάθεια υπερβάσεως της ατομικότητάς τους με αγαπητική αφοσίωση στον Αλλάχ. Η αγαμία δεν υπήρξε υποχρεωτική για τους μουσουλμάνους ασκητές".


Αποσπάσματα από τη μελέτη του Αναστασίου (Γιαννουλάτου) Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας, Ίχνη από την αναζήτηση του Υπερβατικού. Συλλογή θρησκειολογικών μελετημάτων, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 2004, σελ.249-253, 266 και 269 αντίστοιχα για κάθε απόσπασμα.

Για να δείτε την παρουσίαση των δ.ε. 30 και 31 του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Β΄ Λυκείου πατήστε  ΕΔΩ




Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου 2016

ΤΟ Α3 ΤΟΥ 1ου ΓΕΛ ΡΟΔΟΥ ΕΜΠΝΕΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑΤΙΖΕΤΑΙ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ



Στα πλαίσια του εκπαιδευτικού-πολιτιστικού προγράμματος "Η τέχνη του θεολογείν" που ανέλαβαν οι μαθητές του 1ου ΓΕΛ - "Βενετοκλείου" Ρόδου παρουσιάζονται οι εργασίες των ομάδων κάθε τμήματος. Οι μαθητές εργάσθηκαν ανά ομάδες και αναζητώντας στοιχεία σε βιβλία και σε ηλεκτρονικές πηγές προχώρησαν στη σύνθεση των εργασιών τους.


Πιο συγκεκριμένα, η ομάδα μαθητών του Α3 ερμήνευσε τα ευαγγελικά χωρία και περιέγραψε την εικόνα του γεγονότος της Μεταμόρφωσης του Κυρίου σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση . Στη συνέχεια, έχοντας ως έμπνευση τη Μεταμόρφωση του Χριστού, όπως κατανοείται από την ορθόδοξη χριστιανική θεολογία, συζητά και προτάσσει λύσεις για τη θεραπεία του κακού που επικρατεί στην κοινωνία, καθώς και για τη μεταμόρφωση του πλανήτη από την οικολογική καταστροφή.


Για να δείτε την εργασία του Α3 πατήστε ΕΔΩ

Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου 2016

ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ


"Η ίδια η εμπειρία της Εκκλησίας είναι η μόνη πηγή μιας αληθινά Ορθόδοξης κοσμοθεώρησης και μιας αληθινά χριστιανικής ζωής. Και η πάντοτε ζωντανή και ζωοδότρα πηγή είναι ακριβώς το Βάπτισμα, όχι σαν ένα απομονωμένο 'μέσο χάρις' μεταξύ πολλών άλλων, όπου το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να απομνημονεύσουμε τις δυο γραμμές ορισμό που μας δίνουν τα εγχειρίδια, αλλά το Βάπτισμα ως η ουσιαστική πράξη με την οποία πάντοτε η Εκκλησία αποκαλύπτει και μεταδίνει την πίστη της, την 'εμπειρία' της για τον άνθρωπο και τον κόσμο, για τη δημιουργία, την πτώση και τη λύτρωση, για το Χριστό και το Άγιο Πνεύμα, για την καινούρια ζωή και την 'καινή κτίση', τις πραγματικές πηγές ολόκληρης της ζωής της Εκκλησίας και της χριστιανικής ζωής του καθενός μας. [...]

Και τελικά είναι καιρός πλέον να επιστρέψουμε στις βαπτιστικές πηγές της αληθινής χριστιανικής πνευματικότητας, να ξαναεκτιμήσουμε -στο φως του μυστηρίου της αναγέννησης 'εξ Ύδατος και Πνεύματος'- την πνευματική σύγχυση του καιρού μας και τις αναρίθμητες ψευδοπνευματικές συνταγές που προσφέρονται ως λύση και θεραπεία της. Γιατί όπως το δόγμα και η λατρεία, έτσι και η 'πνευματικότητα' δεν είναι μια ξεχωριστή και αυθύπαρκτη επιδίωξη που η τεχνική της ικανοποίηση κυριαρχεί στην επιτυχία της. Τελικά η ίδια η καινούρια ζωή ριζώνει στην Εκκλησία κι έχει τις πηγές και τα κριτήριά της εκεί που τα έχει κι η ίδια η Εκκλησία. Και τα κριτήρια της εκκλησίας τα προσφέρουν ο θάνατος του παλαιού ανθρώπου 'εν τω Χριστώ', η ανάσταση της καινούριας ζωής 'εν τω Χριστώ', το δώρο του Αγίου Πνεύματος που μας κάνει 'βασιλείς, ιερείς και προφήτες', η σμμετοχή στην κρυμμένη κι όμως πραγματική ζωή της ' όγδοης μέρας', της ανέσπερης ημέρας της Βασιλείας [του Θεού]".

Αποσπάσματα από τη μελέτη του π. Alexander Schmemann, Εξ Ύδατος και Πνεύματος, μτφρ. Ιωσήφ Ροηλίδη, εκδ. Δόμος, Αθήνα 1990, σελ. 210 και 213-214 αντίστοιχα για κάθε απόσπασμα. Η υπογράμμιση δική μας.



"Η σχέση των μυστηρίων του Βαπτίσματος και Χρίσματος με τη Θεία Ευχαριστία
Το Βάπτισμα, το Χρίσμα, όπως και όλα τα Μυστήρια της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας οδηγούν στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Η ανθρωπολογική περιγραφή του Αγίου Νικολάου Καβάσιλα σχετικά με αυτό το θέμα είναι εντελώς χαρακτηριστική. Το Βάπτισμα εκφράζει τη γέννηση στην εν Χριστώ ζωή, ενώ το Χρίσμα είναι η άμεση κίνηση σε αυτή τη νέα ζωή. Η Θεία Ευχαριστία ουσιαστικά αποτελεί την «τροφή» και ενδυνάμωση του ανθρώπου, την μετοχή στην τράπεζα του ΚυρίουΚατά το Μυστήριο της Θείας Κοινωνίας συντελείται η μεταβολή των φθαρτών δώρων, του άρτου και του οίνου, σε Σώμα και Αίμα Χριστού, σε Τίμια Δώρα αφθάρτου και αθανάτου τρόπου ζωής. Σύμφωνα με τη ρητή βεβαίωση του Κυρίου, «ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστιν βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστιν πόσις. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ. καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσει δι’ ἐμέ» (Ιω. 6,54-57). Αυτό σημαίνει δύο βασικά πράγματα. α) Την μέριμνα για συνεχή σχέση ζωής με τον Χριστό. β) Τη σύνδεση με τη συνέχεια της αποστολής του Κυρίου, που προέρχεται από τη ρητή εντολή Του: «καθὼς ἀπέσταλκέν με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς»(Ιω.20,21).


Έτσι, ο χριστιανός αναλαμβάνει με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος να συν-εργασθεί στο έργο του Ιησού Χριστού και να μεταδώσει το Φως Του σε όλον τον κόσμο. Με το έμπρακτο παράδειγμά του (ενν. ο χριστιανός) διδάσκει την αυτοθυσιαστική αγάπη του Κυρίου, με τελικό σκοπό τη θεραπεία του εγωισμού και την κατάργηση της αυτοκαταστροφικής αλαζονείας, που δημιουργεί αυτο-είδωλαστο σύγχρονο τρόπο ζωής. Συγχρόνως, το κάθε βαπτισμένο μέλος παρακινείται να μαρτυρήσει τον ευχαριστιακό τρόπο ζωής μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, οικοδομώντας στην καθημερινότητα αυθεντικές σχέσεις προσώπων και αγιάζοντας με τη στάση του ολάκερο το φυσικό περιβάλλον. Με λίγα λόγια, το Βάπτισμα και το Χρίσμα δίχως τη συχνή Θεία Κοινωνία παραμένουν σημεία της ζωής προ του Χριστού, της ζωής δίχως την πίστη στην Ανάσταση του Κυρίου!"

Απόσπασμα από το κείμενο του Νικολάου Γ. Τσιρέβελου, "Τα μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος. Μια σύντομη θεολογική ενημέρωση", που τυπώθηκε ως ενημερωτικό φυλλάδιο  από τον Ι.Π.Ν. Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου της Ι.Μ. Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, 2007, σελ. 4. 

Για το σχεδιάγραμμα της δ.ε. 21 του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Α΄ Λυκείου πατήστε ΕΔΩ

Επίσης, μπορείτε να επισκεφτείτε ένα παλαιότερο κείμενό μας με περισσότερες θεολογικές πληροφορίες σχετικά με τα Μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος

Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2016

Ο ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ





"Ο εβραϊκός λαός έκανε την ιστορική του εμφάνιση μετά το 2000 π.Χ.. Ίσως κατάγεται από τους Αμορίτες ή 'Δυτικούς', που εγκαταστάθηκαν στη Μεσοποταμία στα τέλη της 3ης χιλιετηρίδας. Ίσως όμως και να ταυτίζεται με τους κχαμπιρού, που αναφέρουν οι πηγές των μέσω της 2ης χιλιετηρίδας. Σύμφωνα με τη Βίβλο οι πρόγονοι του Ισραήλ έφτασαν στην Αίγυπτο σαν ελεύθεροι άντρες που αργότερα όμως υποδουλώθηκαν. Χιλιάδες έφυγαν γύρω στο 1260 π.Χ. ακολουθώντας τον προφήτηΜωϋσή, που το όνομά του έχει αιγυπτιακή προέλευση. Εγκαταστάθηκαν στη Χαναάν και εκεί σχημάτισαν κατόπιν τις δώδεκα φυλές.


Γύρω στο 1050 ο σοφέτ (κριτής) και προφήτης Σαμουήλ ονόμασε τον Σαούλ βασιλιά του Ισραήλστον πόλεμο εναντίον των Φιλισταίων. Μετά το θάνατο του του Σαούλ, ορίστηκε βασιλιάς ο Δαυΐδ από τη νότια φυλή του Ιούδα. Έφερε στην περιοχή την ειρήνη και μετέτρεψε την Ιερουσαλήμ σε θρησκευτικό κέντρο και φύλακα της Κιβωτού της Διαθήκης. Τον Δαυΐδ τον διαδέχτηκε ο γιος του Σαλωμών (Σολομών περ. 961-922 π.Χ.), ο φημισμένος για τη σοφία του βασιλιάς, που οικοδόμησε το Ναό της Ιερουσαλήμ για να καταθέσει εκεί την Κιβωτό (της Διαθήκης). Μετά το θάνατο του Σαλωμώντος, το κράτος διασπάστηκε στο Βασίλειο του Βορρά (Ισραήλ) και το Βασίλειο του Νότου (Ιουδαία). [...] (σελ. 154)



Χάρη στις πρόσφατες αρχαιολογικές ανασκαφές έγινε δυνατό να προσδιοριστεί καλύτερα το κοινό θρησκευτικό υπόβαθρο των χωρών της Χαναάν. Η χρησιμότητα της Βίβλου σαν ιστορικής πηγής τέθηκε συχνά σε αμφισβήτηση. Βέβαια, μπορούμε να δηλώσουμε κατηγορηματικά ότι ένα μέρος τουλάχιστον των βιβλικών αφηγήσεων έχει ιστορική βάση.

Η ιερή γραφή των Εβραίων είναι το 'Τοράχ νέμπι'ιμ βε κετουβίμ 9εν συντομία Τανάκχ), 'ο Νόμος, οι Προφήτες και οι Γραφές', και, όπως δείχνει ο τίτλος, αποτελείται από τρεις βασικές ενότητες: το κρίως λεγόμενο Τοράχ ή Πεντάτευχο (πέντε γραπτά), τους Προφήτες και τα υπόλοιπα κείμενα. Το παλαιότερο μέρος της Πεντατεύχου χρονολογείται από το 10ο αιώνα π.Χ., ενώ τα πιο πρόσφατα των Κετουβίμ από το 2ο αιώνα π.Χ. (σελ. 156) [...]


Οι σπουδαιότερες εβραϊκές εορτές είναι το Νέο Έτος (Ρος Χασανάχ), ο Εξιλασμός (Γιομ Κιππούρ), η Σκηνοπηγία (Σουκκότ), η Καθιέρωση (Χανούκ-καχ), τα Πουρίμ, το Πάσχα και η Πεντηκοστή (Σαβου'ότ). [...] Οι συμμετέχοντες συγκεντρώνονται με τους ήχους του σοφάρ, ενός οργάνου από κέρατο κριαριού, που διώχνει τους δαίμονες" (σελ. 159).



Αποσπάσματα από τη μελέτη των Mircea Elliade - Ioan P. Couliano, Λεξικό των Θρησκειών, μτφρ. Ευάγγελου Γαζή, εκδ. Το Βήμα, 2016..

"Από την ποικιλία μορφών μυστικισμού που παρήγαγε ο Ιουδαϊσμός άλλες ανέπτυξαν βαθιά διαλογιστικά συστήματα, άλλες καλλιέργησαν έντονες συναισθηματικές μορφές μυστικής εμπειρίας, γενικά όμως ο ιουδαϊκός μυστικισμός διακρίνεται για τον ζωηρό εσχατολογικό προσανατολισμό του. σελ.333 [...] Στην Καββάλα αναπτύχθηκε επίσης και μια περισσότερο προφητική ροπή, με κύριο εκφραστή τον Αβραάμ Μπεν Σεμουέλ Αμπουλάφια (1240-1291;), ο οποίος συνδυάζοντας πολλά στοιχεία φιλοσοφικών θεωριών του Μαϊμονίδη (1135/38-1204),
αποσκοπεί να βοηθήσει την ψυχή να λύσει τα δεσμά που τη συγκρατούν στον κόσμο της πολλαπλότητας και να διευκολύνει την επιστροφή της στην πρωταρχική ενότητα. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού συνιστάται ιδιαίτερα η ενατένιση, η θεωρία ενός αφηρημένου αντικειμένου, π.χ. τα γράμματα του εβραϊκού αλφαβήτου. Η ανύψωση της συνειδήσεως σε μια υψηλότερη κατάσταση ενότητας με τον Θεό αναπτύσσει και την ανθρώπινη προφητική ικανότητα" (σελ. 335-6).

"Παρά την πολυμορφία και τις εξωτερικές επιδράσεις που επηρρέασαν κατά καιρούς, ο ιουδαϊκός μυστικισμός κράτησε μια δική του δυναμική ενότητα, με άξονα την Παλαιά Διαθήκη, την κυριαρχία του λόγου και την εσχατολογική προσδοκία" (σελ. 337).

Αποσπάσματα από τη μελέτη του Αναστασίου (Γιαννουλάτου)Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας, Ίχνη από την αναζήτηση του Υπερβατικού. Συλλογή θρησκειολογικών μελετημάτων, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 2004. 


Για να δείτε την παρουσίαση της δ.ε. 29 του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Β΄ Λυκείου, πατείστε ΕΔΩ

ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ - Η ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ


«Αν φτιάχναμε την εικόνα του αόρατου Θεού, πράγματι θα αμαρτάναμε- γιατί είναι αδύνατο να εικονιστεί το ασώματο και το ασχημάτιστο και το αόρατο και το απερίγραπτο.

Η αναστήλωση των αγίων εικόνων
Και πάλι- αν φτιάχναμε εικόνες ανθρώπων και τις παίρναμε για θεούς και τις λατρεύαμε, πράγματι θα ήμασταν ασεβείς. Αλλά τίποτα απ' αυτά δεν κάνουμε.

Η αποδοχή μόνο του Σταυρού και ή άρνηση απεικόνισης του προσώπου και του σώματος του Χριστού από τους εικονομάχους. Εικόνα από το χειρόγραφο "Ψαλτήρι του Χλουντόφ" (830 μ.Χ.)
Γιατί, μια και ο Θεός σαρκώθηκε και φανερώθηκε στη γη με τη σάρκα και επικοινώνησε με τους ανθρώπους και πήρε φύση και μέγεθος και σχήμα και χρώμα σάρκας, φτιάχνοντας την εικόνα δεν κάνουμε σφάλμα- γιατί ποθούμε να δούμε τη μορφή του, όπως λέει ο θείος απόστολος

"Τώρα βλέπουμε το Θεό μέσα σε καθρέφτη και θαμπά" (Α' Κορ. 13,12).



Ο διωγμός των εικονόφιλων
Και η εικόνα είναι καθρέφτης και αίνιγμα που ταιριάζει με την παχύτητα του σώματος μας γιατί όσο και να μοχθήσει ο νους δεν μπορεί να ξεπεράσει τα σωματικά όρια, λέει ο θείος Γρηγόριος (Λόγος 28,13)».  (Βιβλίο των Θρησκευτικών της Α΄ Λυκείου, σελ. 101)



Για να δείτε την παρουσίαση της δ.ε 18 του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Α΄ Λυκείου πατήστε ΕΔΩ


Ο  Φώτης Κόντογλου στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού στη Ρόδο

Ο Φώτης Κόντογλου. Ο πρωτοπόρος του παραδοσιακού επαναπροσδιορισμού της ανατολικής χριστιανικής ζωγραφικής (αγιογραφίας)


ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ - Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΚΙΑΔΕΝΗ ΣΤΗ ΡΟΔΟ ΚΑΙ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΗ ΛΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ Α4 ΤΟΥ 1ου ΓΕΛ ΡΟΔΟΥ


Στα πλαίσια του εκπαιδευτικού-πολιτιστικού προγράμματος "Η τέχνη του θεολογείν" που ανέλαβαν οι μαθητές του 1ου ΓΕΛ - "Βενετοκλείου" Ρόδου παρουσιάζονται οι εργασίες των ομάδων κάθε τμήματος. Οι μαθητές εργάσθηκαν ανά ομάδες και αναζητώντας στοιχεία σε βιβλία και σε ηλεκτρονικές πηγές προχώρησαν στη σύνθεση των εργασιών τους.


Ορισμένες ομάδες των Τμημάτων της Α΄ Λυκείου ασχολήθηκαν με την έρευνα των εικόνων της Παναγίας στα Δωδεκάνησα. Κάθε ομάδα από κάθε τμήμα ήταν ελεύθερη να επιλέξει όποια εικόνα της Παναγίας επιθυμούσε.


Μια ομάδα μαθητών του Α4 επέλεξε να παρουσιάσει με έντονο και ζωντανό τρόπο τις εικόνες της Παναγίας Σκιαδενής στη Ρόδο και της Παναγιάς του Κάστρου στη Λέρο. Οι μαθητές κατέγραψαν το ιστορικό εύρεσης των εικόνων, ορισμένα από τα σημεία (θαύματα) που επιτελέστηκαν, καθώς και τη σημασία των εικόνων για τις τοπικές κοινωνίες.


Για να δείτε την παρουσίαση της εργασίας των μαθητών του Α4 πατήστε ΕΔΩ 

ΤΟ Β5 ΤΟΥ 1ου ΛΥΚΕΙΟΥ ΡΟΔΟΥ ΣΥΖΗΤΑ ... ΜΕ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ


Στα πλαίσια του εκπαιδευτικού-πολιτιστικού προγράμματος "Η τέχνη του θεολογείν" που ανέλαβαν οι μαθητές του 1ου ΓΕΛ - "Βενετοκλείου" Ρόδου, παρουσιάζονται οι εργασίες των ομάδων κάθε τμήματος. Οι μαθητές εργάσθηκαν ανά ομάδες και αναζητώντας στοιχεία σε βιβλία και σε ηλεκτρονικές πηγές προχώρησαν στη σύνθεση των εργασιών τους.

Οι μαθητές της Β΄ Λυκείου που συμμετέχουν στο πρόγραμμα εργάσθηκαν σε ομάδες. Κάθε ομάδα ανέλαβε να ερευνήσει και να παρουσιάσει τις απόψεις ορισμένων φιλοσόφων, οι οποίες είτε αμφισβητούν τον Θεό είτε αναζητούν την αλήθεια Του πέρα από τις κοινωνικές συμβατικότητες. 


Στόχος των εργασιών ήταν οι μαθητές να χωριστούν σε ομάδες και να αναζητήσουν πληροφορίες για το βίο, το φιλοσοφικό έργο και τη σπουδαιότητα του έργου συγκεκριμένων φιλοσόφων. Η κάθε ομάδα ασχολήθηκε με έναν από τους παρακάτω φιλοσόφους: Carl Marx, Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud και Jean-Paul Sartre.

Στη συνέχεια, οι μαθητές προσπάθησαν να αποδώσουν μέσα στη συνάφειά τους και ολοκληρωμένα τα νοήματα ορισμένων ευρύτερα γνωστών φράσεωντων παραπάνω φιλοσόφων, ξέχωρα από τις τυποποιημένες παρερμηνείες και παρεξηγήσεις που συνήθως επικρατούν και είναι γενικά διαδεδομένες. 

Μετά την παρακολούθηση των παρουσιάσεων ακολούθησε σε κάθε Τμήμα συζήτηση σχετικά με το αν οι συγκεκριμένες θέσεις των φιλοσόφων "περί Θεού" έχουν σχέση ή αν μπορούν να διαλεχθούν με τη Χριστιανική θεολογία.

Ευθύς αμέσως ακολουθεί η παρουσίαση του υλικού κάθε ομάδας από το Τμήμα Β5 του 1ου ΓΕΛ - Βενετοκλείου Ρόδου.


Η κοινωνικοπολιτική αθεΐα στον Μαρξ και η κριτική της θεώρηση σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση






Σάββατο, 6 Φεβρουαρίου 2016

Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΓΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟ Α5 ΤΟΥ 1ου ΓΕΛ ΡΟΔΟΥ


Στα πλαίσια του εκπαιδευτικού-πολιτιστικού προγράμματος "Η τέχνη του θεολογείν" που ανέλαβαν οι μαθητές του 1ου ΓΕΛ - "Βενετοκλείου" Ρόδου παρουσιάζονται οι εργασίες των ομάδων κάθε τμήματος. Οι μαθητές εργάσθηκαν ανά ομάδες και αναζητώντας στοιχεία σε βιβλία και σε ηλεκτρονικές πηγές προχώρησαν στη σύνθεση των εργασιών τους.


Σκοπός της εργασίας με θέμα "Μεταμορφώνοντας ... τον κόσμο"  ήταν να προσπαθήσουν οι μαθητές της Α΄ Λυκείου να συνδυάσουν την εορτή της μεταμόρφωσης του Χριστού, αλλά και τις εορτές των αγίων με το μήνυμα για μεταμόρφωση-αλλαγή του κόσμου. Η διαπραγμάτευση του θέματος ήταν ελεύθερη και οι μαθητές έδωσαν ποικίλα μηνύματα.


Πιο συγκεκριμένα, η ομάδα μαθητών του Α5 ερμήνευσε τα ευαγγελικά χωρία και περιέγραψε την εικόνα του γεγονότος της Μεταμόρφωσης του Κυρίου σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση . Στη συνέχεια ανέδειξε ότι η φανέρωση της δόξας του Κυρίου αποκαλύπτεται μέσα από την ανάδειξη των αγίων, οι οποίοι ακολουθούν τα ίχνη Του. Οι άγιοι είναι τα "αλάτι της γης" που "αλλοιώνει καλώς" (αλλάζει προς το καλύτερο)  όλη την οικουμένη.


Για να δείτε την εργασία του Α5 πατήστε ΕΔΩ