Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017

3.5 Εκκοσμίκευση - Β΄ Λυκείου

"καὶ μὴ συσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ, 
ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς 
εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον
(Ρωμ. 12,2)

Εισαγωγή

Με την είσοδο του πλανήτη στον 21ο αιώνα, διάχυτη είναι η αίσθηση ότι ο κόσμος είναι διαρκώς σε μια εναλλαγή. Ειδκότερα η ραγδαία πρόοδος των επιστημών και της τεχνολογίας καθώς και η κυριαρχία της οικονομικής παγκοσμιοποίησης με την ταύτοχρονη δημιουργία πολυπολιτισμικών κοινωνιών φέρνουν τους χριστιανούς έμπροσθεν των ευθυνών τους. 

Στην προηγούμενη ανάρτηση-συνάντησή μας, είδαμε ότι οι χριστιανοί είναι πολίτες αυτού του κόσμου και αγωνίζονται να τον μεταμορφώσουν ξέχωρα από τις ατομικές και συλλογικές αστοχίες τους. Αν και πατρίδα τους είναι ο "Ουρανός", ωστόσο δεν παραλείπουν τις ευθύνες τους απέναντι σε αυτόν τον κόσμο και αναγνωρίζουν ότι αυτή γη είναι κτήμα και δημιούργημα του Θεού. 

Τι συμβαίνει όμως με τις διοικήσεις των θρησκειών και των Χριστιανικών Εκκλησιών; Ποια είναι η σχέση τους με την κρατική εξουσία; Υπάρχουν κράτη με θεοκρατικά καθεστώτα; Πως είναι ο τρόπος ζωής των πολιτών σε αυτά τα κράτη;

Από την άλλη, πως αντιμετωπίζουν τα κράτη και ειδικά οι δυτικές κοινωνίες το θρησκευτικό κόσμο;
Μήπως τελικά χρειάζεται σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες να εξοβελίσουν στο περιθώριο τις θρησκείες και επιπρόσθετα να κρύψουν από τη λειτουργία τους κάθετι από τη θρησκευτική ταυτότητα των προήγουμενων αιώνων;

Όλα αυτά θα προσπαθήσουμε να τα απαντήσουμε, αναλύοντας τη θεματική έννοια "Εκκοσμίκευση". 

Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

3.2 Ευχαριστία - Α΄ Λυκείου


"καθ’ ἡμέραν τε προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ ἱερῷ, κλῶντές τε κατ’ οἶκον ἄρτον, μετελάμβανον τροφῆς ἐν ἀγαλλιάσει καὶ ἀφελότητι καρδ ίααἰνοῦντες τὸν θεὸν καὶ ἔχοντες χάριν πρὸς ὅλον τὸν λαόν. ὁ δὲ κύριος προσετίθει τοὺς σῳζομένους καθ’ ἡμέραν ἐπὶ τὸ αὐτό." (Πρ. Απ. 2, 46-47) 

Εισαγωγή

Στις τελευταίες συναντήσεις μας, καταλήξαμε στη διαπίστωση ότι η Εκκλησία υπάρχει ως Σώμα Χριστού, ως σύνολο κληρικών και λαϊκών, με κεφαλή και οδηγό τον ίδιο τον Χριστό. Κάθε μέλος έχει το δικό του χάρισμα και ιδιαίτερο έργο του να επιτελέσει. Αυτή η συνεργασία και η συλλειτουργία μεταξύ κλήρου και λαού φανερώνεται και στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας. Απαραίτητη προϋπόθεση για την έγκυρη τέλεση των μυστηρίων είναι συνύπαρξη κληρικών και λαϊκών.

Τι είναι όμως τα μυστήρια της Εκκλησίας και πόσα είναι;

Η Εκκλησία μέσω των Μυστηρίων νοηματοδοτεί όλη τη ζωή του ανθρώπου. Πολύ περισσότερο, όμως, τα μυστήρια αποτελούν παράθυρα, όπου μπαίνει η χάρις του Θεού στον κόσμο, όπως παρατηρεί ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας. Στο παρελθόν καλλιεργήθηκε μια θεολογική αστοχία εντελώς άσχετη από την ορθόδοξη πατερική παράδοση. Πιο συγκεκριμένα, επικράτησε η άποψη ότι τα μυστήρια περιορίζονται στον κλειστό αριθμό των "επτά". Ωστόσο, η θέση αυτή αποτελεί καθαρή επιρροή από τη δυτική θεολογία και σε καμία περίπτωση δεν απαντά στην ανατολική χριστιανική θεολογία.

Για τους Πατέρες της Εκκλησίας τα Μυστήρια δεν περιορίζονται σε έναν κλειστό αριθμό. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι ένα και άπειρα. Άπειρα, διότι η χάρις του Θεού εισέρχεται ποικιλοτρόπως στην κτίση. Κι ένα, γιατί όλα τα μυστηριακά τελούμενα οδηγούν στο Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας! Πάντως σε καμία περίπτωση δεν κλείνονται σε έναν "μαγικό" αριθμό των επτά ή όποιον άλλον αριθμό!
Γιατί όμως όλα τα Μυστήρια οδηγούν στη θεία Ευχαριστία; Γιατί είναι τόσο σημαντικό αυτό το Μυστήριο; Ποιος το ίδρυσε και γιατί;
Το βίωμα της Ευχαριστίας τι μπορεί να σημαίνει για τους σύγχρονους ανθρώπους και ειδικά τους νέους;
Όλα αυτά τα ερωτήματα και άλλα πολλά θα προσπαθήσουμε να τα απαντήσουμε τις επόμενες δύο ώρες.

Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2017

2.4 Επανάσταση - Γ΄ Λυκείου


"μετανοεῖτε· ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν" (Μτθ. 4, 17)

Εισαγωγή
Στη θ.ε. σχετικά με τη "συμβίωση" καταλήξαμε στη διαπίστωση ότι ο έρωτας μεταξύ άλλων είναι μια διαρκής πάλη για να γνωρίσει κάποιος/α το/τη σύντροφο/συντρόφισσά του αλλά και μια αυτοθυσιαστική κατάσταση. Ο έρωτας είναι μια συνεχής ακροβασία, η οποία αλλάζει μορφές στο πέρασμα του χρόνου. Μια από αυτές τις μορφές είναι η αγάπη, η οποία διώχνει κάθε φόβο. Η αγάπη αποτελεί βασικό στοιχείο για την ανθρώπινη συμβίωση σε κάθε επίπεδο του βίου. Η συμβίωση, επίσης, θεμελιώνεται στη θεραπεία του εγωκεντρισμού και στο ανιδιοτελές άνοιγμα στον πλησίον, όσο διαφορετικός κι αν είναι αυτός.

Μετά από όλα αυτά, σκέφτομαι μήπως ο έρωτας είναι η μεγαλύτερη επανάσταση;

Για να δούμε όμως τι σημαίνει επανάσταση ;

Κυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2017

3.1 Εκκλησία - Α΄ Λυκείου (Θ.Ε. 3 ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ)




"Ο Χριστός είναι ο αρχηγός της Εκκλησίας. 
Ο Χριστός είναι και ο σωτήρας του σώματός Του, δηλαδή της Εκκλησίας" (Εφ. 5, 23)
"Έτσι και το πλήθος των χριστιανών είμαστε ένα σώμα χάρη στο Χριστό" (Ρωμ. 12, 5)
"Εσείς όλοι μαζί αποτελείτε το σώμα του Χριστού, και είστε μέλη του, ο καθένας σας χωριστά." 
(Α΄ Κορ. 12,  27)
Εισαγωγή
Στη θεματική ενότητα με θέμα τη "Θρησκευτικότητα" ασχοληθήκαμε με ζητήματα που αναφέρονται στον τρόπο έκφρασης του πιστού προς τον Θεό. Πιο συγκεκριμένα, ανακαλύψαμε ότι η λέξη πίστη σημαίνει εμπιστοσύνη προς τον Θεό (ειδικά στον Χριστιανισμό), η λατρεία εκφράζει την αγάπη και την αφοσίωση με τρόπο ανιδιοτελές, ενώ η προσευχή είναι ο κατ' εξοχήν τρόπος επικοινωνίας των θρησκευόμενων ανθρώπων με τον Θεό. Στις συναντήσεις μας περιγράψαμε τη σημασία της γιορτής ως κοινής χαράς και προσδιορίσαμε σε ομάδες τις μεγαλύτερες γιορτές της Χριστιανικής Εκκλησίας. Στο τέλος ασχοληθήκαμε με τη σημασία της σωτηρίας και την προσδιορίσαμε σε ένα διπλό επίπεδο: στη κοινωνική και τη μετα θάνατον.

Πολλές από τις αναφορές που έγιναν στη θ.ε. "Θρησκευτικότητα" ερευνούσαν τον θρησκευόμενο ατομικά. Στη νέα μας θεματική ενότητα θα ασχοληθούμε με τις θρησκευτικές κοινότητες. Ορισμένα από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν είναι τα ακόλουθα. Με ποιους τρόπους μια θρησκευτική κοινότητα είναι ενωμένη στη λατρεία και την καθημερινή ζωή. Ποια είναι η ταυτότητά της και ποια τα όρια της που την απελλευθερώνουν από μια νομική αντίληψη της προσφοράς και της σωτηρίας. Ωστόσο, πριν ερευνήσουμε όλα τα παραπάνω, ας δούμε τι σημαίνει "Εκκλησία". Ένας όρος που συχνά λέμε. Ποια είναι η σημασία του στον Χριστιανισμό, στην κοινωνία αλλά και τι σημαίνει (αν σημαίνει) για εμάς;

Πριν ξεκινήσουμε, έχετε καμια ιδέα για το τι σημαίνει η λέξη "εκκλησία";

Πέμπτη, 9 Φεβρουαρίου 2017

3.1 Πολίτης - Β΄ Λυκείου - Θ.Ε. 3. Κοινωνία


"ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος
(Μτθ. 23, 11)
Εισαγωγή
Στις τελευταίες μας συναντήσεις εξετάσαμε τη σημασία που έχει στον θρησκευτικό κόσμο και ειδικά στον ορθόδοξο χώρο η ιερότητα, η ανταμοιβή και η τιμωρία, η παράδοση, η μύηση και η ιεροσύνη.
Ειδικά στην προηγούμενη συνάντησή μας πολλοί από εσάς (μαθήτριες και μαθητές) αναφερθήκατε σθεναρά στην εξουσία του ιερατείου. Μάλιστα, ο λόγος σας είχε τη μορφή της διαμαρτυρίας.

Καιρός να μελετήσουμε αυτό το θέμα, όπως σας το είχα υποσχεθεί. Καταλαβαίνετε πλέον ότι στη νέα μας θεματική ενότητα θα ασχοληθούμε με κοινωνικά ζητήματα τα οποία συνδέονται με τη Χριστιανική Εκκλησία και τις θρησκείες.
Τα θέματα που θα εξετάσουμε αποτυπώνονται συνοπτικά στα επόμενα ερωτήματα:
Ποια είναι η θέση των θρησκειών απέναντι στα κοινωνικά στερεότυπα; Τα καλλιεργεί η τα θεραπεύει;
Τι συμβαίνει όταν μια κοινωνία, όπως η ελλαδική, από μονοπολιτιστική μεταβάλλεται σε πολυπολιτισμική; Ο διάλογος και η συνεργασία των Εκκλησιών και των θρησκειών μπορούν να βοηθήσουν και να μεταμορφώσουν τη νοσηρή κοινωνική πραγματικότητα;
Μήπως όμως η εκκλησιαστική συνείδηση έχει εκκοσμικευθεί (τι είναι πάλι αυτό;;;;);

Κυριακή, 5 Φεβρουαρίου 2017

ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ: ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟ


Η ΝΕΑ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ


Γενική επιμέλεια:
Πέτρος Βασιλειάδης, Ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ και Πρόεδρος του CEMES.
Πρώην μέλος της Επιτροπής της Παγκόσμιας Ιεραποστολής και του Ευαγγελισμού (CWME) του Π.Σ.Ε.

Επιμέλεια μετάφρασης: 
Δημήτριος Κεραμιδάς, Δρ. Θ.
Μεταφραστές:
Δρ. Δημήτρης Κεραμιδάς: §1-35, 

Παύλος Βασιλειάδης, M. Th. : §36-54. 
Δρ. Νικόλαος Τσιρέβελος: §55-79, 
Δρ. Νικόλαος Δημητριάδης: §80-100, 
Δρ. Ιωάννης Λότσιος:§101-112.

Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου 2017

2.5 Σωτηρία - Α΄ Λυκείου


"Αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε, 
τότε το μήνυμά μας είναι κενό και η πίστη μας είναι κενή"
 (Α΄ Κορ. 15, 14)

Εισαγωγή
Στις γιορτές της Εκκλησίας αποτυπώνεται το σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του κόσμου από το κακό. Στην Παλαιά Διαθήκη οι Πατριάρχες μιλούν για τον Έναν Θεό, ενώ οι Δίκαιοι και οι Προφήτες προετοιμάζουν τον δρόμο για τον ερχομό του Μεσσία (=Χριστός, σωτήρας του κόσμου). Στην Καινή Διαθήκη ο Υιός του Θεού γίνεται άνθρωπος στο πρόσωπο του Ιησού από τη Ναζαρέτ, του Χριστού και Λυτρωτή όλης της οικουμένης. Οι μαθητές του Χριστού και οι ανά τους ιώνες μαθητές Του, που αποτελούν την Εκκλησία που την καθοδηγεί το Άγιο Πνεύμα που αποστέλει ο Θεός Πατέρας κατα την Πεντηκοστή, αποκαλύπτουν την αγάπη του Τριαδικού Θεού και με τον βίο τους παρουσιάζουν ως παράδειγμα τον ίδιο τον Κύριο, ο οποίος είναι ο Σωτήρας των εθνών.
Με χαρισματικό και πνευματοφόρο τρόπο η Εκκλησία θυμάται μέσα από τις γιορτές όλα αυτά τα γεγονότα του παρελθόντος στο παρόν και καθοδηγεί το μέλλον των χριστιανών αλλά και όλης της κτίσης με σκοπό την οριστική νίκη επίκάθε μορφής θανάτου (βιολογικού, υπαρξιακού και κοινωνικού).

Βέβαια η έννοια της σωτηρίας περιέχει ιδιαίτερη σημασία σε όλες τις θρησκείες. Οι θρησκείες επαγγέλονται τη σωτηρία του ανθρώπου από το κακό, άσχετα πως εννοούν τη σωτηρία και το κακό.

Μέσα από τη σημερινή μας ανάρτηση-συνάντηση θα ήθελα να ανακαλύψουμε την έννοια της σωτηρίας κυρίως στις μονοθεϊστικές θρησκείες και ιδιαίτερα στη χριστιανική θεολογική παράδοση.   

Λάβετε θέσεις και φύγαμε!

Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου 2017

2.5 Ιεροσύνη/Ιερατείο - Β΄ Λυκείου



"Εσύ είσαι ιερέας για πάντα όπως ο Μελχισεδέκ"
(σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισέδεκ) - Εβρ. 5, 6

Εισαγωγή

Σε κάθε θρησκευτική παράδοση η μύηση και οι υπόλοιπες τελετές λατρείας γίνονται από κάποιον άνδρα ή γυναίκα που προΐσταται και είναι υπεύθυνος για την ορθή τέλεση των δρώμενων. Αυτό το πρόσωπο που επικράτησε να ονομάζεται ιερέας ή ιέρεια ή θρησκευτικός λειτουργός έχει ταυτόχρονα πολλούς ρόλους στη θρησκευτική κοινότητα. Σε ορισμένες -συνήθως παγανιστικού τύπου- παραδόσεις θεωρείται ότι έχει αυτόματα την ιδιαίτερη δυνατότητα και δύναμη να επικοινωνεί με το θείο. Σε άλλες παραδόσεις είναι μόνο ένας δάσκαλος και οργανωτής της θρησκευτικής κοινότητας και σε ορισμένες παρομοιάζεται ως ποιμένας. 
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ιερείς υπήρχαν πάντοτε στο θρησκευτικό κόσμο σε όλες τις εποχές. Χαρακτηριστική επί του θέματος είναι η μαρτυρία του Πλούταρχου (όχι του γνωστού τραγουδιστή!!! Έλεος πια!):

«Ταξιδεύοντας θα μπορούσες να βρεις και πόλεις χωρίς τείχη, γράμματα, βασιλείς, σπίτια, χρήματα, που δε χρειάζονται νομίσματα, που τους λείπουν θέατρα και γυμναστήρια· δεν υπάρχει όμως ούτε έχει υπάρξει κανείς που να είδε κάποια πόλη χωρίς ιερά και θεούς, που δε χρησιμοποιεί ευχές, όρκους, μαντείες ή θυσίες για καλό σκοπό ή για την αποτροπή των κακών».

Πλούταρχος, Προς Κολώτην Επικούρειον, 1126

Ας ξεκινήσουμε την αναζήτησή μας στην έννοια της ιεροσύνης προσπαθώντας να την κατανοήσουμε μέσα από τη χριστιανική παράδοση που μας είναι πιο οικεία.