Τρίτη, 28 Μαρτίου 2017

5.4 Συγχώρεση - Β΄ Λυκείου

"καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, 
ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν
(Μτθ. 6, 12)

Εισαγωγή
Πολλά τα αστοχήματα των Χριστιανικών Εκκλησιών-Ομολογιών στο πέρασμα των αιώνων. Όμως, όπως εσείς παρατηρήσατε, οι εποχές έχουν αλλάξει και ορθά η ομολογιακή μισαλλοδοξία θεραπεύεται μέσα από τις συχνές συναντήσεις των εκπροσώπων των διάφορων Εκκλησιών. Ο διάλογος και η συνεργασία σε διάφορα κοινωνικά ζητήματα, που πολλές φορές αποτελούν παγκόσμια προβλήματα, εκφράζουν μια δυναμική από κοινού "φωνή" των Εκκλησιών στις δυνάμεις που υποστηρίζουν το κακό και συγχρόνως αποτελούν μια μαρτυρία του τρόπου με τον οποίο οι χριστιανοί μπορούν να είναι το "αλάτι της γης" που μεταμορφώνει τον κόσμο και προάγει τον πολιτισμό.
Μετά από όλες αυτές τις σύντομες σκέψεις σκέφτομαι, αν τελικά οι διαχριστιανικές συναντήσεις και συνεργασίες αποτελούν μια μορφή αγάπης, ένα παράδειγμα ζωής και οπωσδήποτε μια πράξη συγχώρεσης για τις αστοχίες και τα τραύματα του παρελθόντος. 
Οι έννοιες αυτές, δηλαδή ο έρωτας και η αγάπη, η ζωή και η συγχώρεση θα μας απασχολήσουν στις τελευταίες για φέτος συναντήσεις μας. Όμως, θα τις εξετάσουμε σε ένα προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν το ταξίδι μας με την πρώτη έννοι: Συγχώρεση! 

Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

3.5 Όρια/Νόμος Α΄ Λυκείου

 «Όλα όσα θέλετε να σας κάνουν οι άλλοι άνθρωποι, αυτά να τους κάνετε κι εσείς· 
σ’ αυτό συνοψίζονται ο νόμος και οι προφήτες» (Μτθ. 7, 12)

Εισαγωγή
Τα δόγματα της Χριστιανικής Εκκλησίας σηματοδοτούν την ταυτότητά και αποτελούν το όριο ανάμεσα στην αλήθεια της σωτηρίας του ανθρώπου και τη αίρεση/ψέμα. Ουσιαστικά είναι οι οδοδείκτες για την καθημερινή ζωή του χριστιανού. Με τα δόγματα ο χριστιανός εμπνεέται για "ανοίγματα" προς τον ομοούσιο συνάνθρωπο του, ο οποίος μπορεί να διαφέρει στα ενδιαφέροντα, τις αγαπημένες δραστηριότητες, την εθνική καταγωγή, την κοινωνική τάξη ακόμη και την θρησκευτική πίστη. Συγχρόνως προσανατολίζουν τον άνθρωπο σε ένα ύψιστο παράδειγμα "κένωσης" (πολύ απλά θα το λέγαμε "αδειάσματος") από τον εαυτό του κατά το πρότυπο του Υιού του Θεού που έγινε άνθρωπος, ώστε ο άνθρωπος να γίνει θεός. Έτσι ο άνθρωπος καλείται να αγωνισθεί για να αλλάξει τον κόσμο, αλλάζοντας πρώτα τον εαυτό του.

Ωστόσο, ο προσανατολισμός που θέτουν τα δόγματα συμπληρώνεται από ορισμένους κανόνες και όρια, με απώτερο σκοπό ο άνθρωπος να επιτύχει την ομοίωση με τον Θεό και την κοινωνία  με τον συνάνθρωπό του. Όμως, ποιοι μπορεί να είναι αυτοί οι κανόνες και τα όρια και πως επηρεάζουν τη ζωή του χριστιανού;
Τι μπορεί να συμβεί αν αυτοί οι κανόνες απολυποιηθούν και η τήρησή τους θεωρηθεί μονόδρομος σε διάφορετικές περιπτώσεις; Αυτά και άλλα πολλά θα τα συζητήσουμε μέσα στην τάξη με οδηγό την ανάρτηση αυτή.

Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017

Η Μεγάλη Εβδομάδα μεταφραστικό βοήθημα


ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
Ἐπανεκδόθηκε ἀπό τήν Ἱερά Μονή Παραμυθίας Ρόδου βελτιωμένο τό ἐκδοθέν τό 2012 μεταφραστικό βοήθημα γιά τή Μεγάλη Ἑβδομάδα. Ἡ μετάφραση αὐτή κυρίως ἀπευθύνεται στά παιδιά καί στούς νέους. Δοκιμάσθηκε σέ παιδιά Δημοτικοῦ καί Γυμνασίου καί ἀποδείχθηκε ἐπιτυχής. Τά παιδιά εὔκολα κατανόησαν τή σημασία καί τό νόημα τῶν ἀκολουθιῶν τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος.



Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

3.2 Δικαιοσύνη - Γ΄ Λυκείου


"Μακάριοι είναι εκείνοι που έχουν υποστεί διωγμό για χάρη της δικαιοσύνης, 
επειδή σε αυτούς ανήκει η Βασιλεία των Ουρανών" (Μτθ. 5, 10)

Εισαγωγή
Η επικράτηση της ειρήνης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες του ανθρώπινου βίου, όπως καταλήξαμε στις προηγούμενες συζητήσεις μας. Όλα όμως ξεκινάνε από τα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης και τη θεραπεία του εγωισμού. Αυτός που επιτυγχάνει να μεταμορφώνει τις εγωκεντρικές του δυνάμεις καταφέρνει να βιώνει και να μοιράζει την ειρήνη στην καθημερινή του ζωή.
Ωστόσο, η ειρήνη είναι συνυφασμένη και με άλλες αξίες, όπως η δικαιοσύνη.
Στη σημερινή μας ανάρτηση, που αποτελεί το υλικό που θα επεξεργαστούμε στην τάξη, το ζητούμενο είναι η δικαιοσύνη και οι ποικίλες όψεις της στη χριστιανική αλλά και σε άλλες θρησκευτικές παραδόσεις.

Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Φωτογραφίζοντας τη θρησκευτική συνύπαρξη. Η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου


Μια ομάδα μαθητών/τριών του 1ου Λυκείου - "Βενετοκλείου" Ρόδου έλαβαν μέρος στα δρώμενα του 3ου Πανελλήνιου Μαθητικού Συνέδριου με τίτλο "Η θεολογία διαλέγεται με τον σύγχρονο κόσμο" που διοργάνωσε το 1ο Πειραματικό Λύκειο Θεσσαλονίκης "Μ. Ανδρόνικος" στις 18 και 19 Μαρτίου στη Ξάνθη.


Οι μαθητές και οι μαθήτριες ερεύνησαν τη συνύπαρξη των διαφόρων θρησκευτικών κοινοτήτων στο πέρασμα του χρόνου στονησί της Ρόδου. Καρπός αυτής της έρευνάς τους, που στάλθηκε αντί εισήγησης στο θεολογικό συνέδριο, είναι το ακόλουθο βίντεο με τίτλο:"Φωτογραφίζοντας τη θρησκευτική συνύπαρξη. Η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου". 

Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

3.4 Διάλογος - Β΄ Λυκείου

"ἵνα πάντες ἓν ὦσιν
(Ιω. 17, 21)
Εισαγωγή
Οι σύγχρονες κοινωνίες του δυτικού κόσμου χαρακτηρίζονται από πολυπολιτισμικότητα.  Αίτημα της εποχής είναι η ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικούς πολιτισμούς, παραδόσεις, ήθη, έθιμα, θρησκείες, γλώσσες και ξέχωρα από όποια διχαστικά στερεότυπα ή προκαταλήψεις. Η αρμονική συμβίωση επιτυγχάνεται μεσά από τη γνωριμία όλων αυτών των διαφορετικών ομάδων, όπως ορθά σημειώσατε στις προηγούμενες συναντήσεις μας.
Βέβαια, για να ξεκινήσει η γνωριμία είναι απαραίτητος ο διάλογος, ώστε να τεθούν οι γέφυρες μιας πρωταρχικής επικοινωνίας, η οποία μπορεί να οικοδομήσει σταδιακά μια σχέση μεταξύ των διαφορετικών ανθρώπων. Θέμα των επόμενων δύο ωρών είναι ο διάλογος μεταξύ των Εκκλησιών και των θρησκειών, η ανίχνευση των αιτιών που παρακωλύουν τον διάλογο καθώς και η υπέρβαση αυτών των δυσχερειών με σκοπό την ενότητα και την κοινωνία των προσώπων στον πλανήτη.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν τις αναζητήσεις μας.

Τετάρτη, 15 Μαρτίου 2017

3.4 Ταυτότητα - Α΄ Λυκείου


"ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾿ ὁμοίωσιν
(Γεν. 1, 26)
"ἐποίησέν τε ἐξ ἑνὸς πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων κατοικεῖν ἐπὶ παντὸς προσώπου τῆς γῆς" 
(Πρ. Απ. 17, 26)

Εισαγωγή
Τις προηγούμενες μέρες αναφερθήκαμε στο γεγονός της Εκκλησίας ως Σώμα Χριστού με μέλη όλους εν δυνάμει τους ανθρώπους. Η Εκκλησία φανερώνεται στο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας, όπου όλοι οι χριστιανοί ενώνονται με τον Χριστό και τον συνάνθρωπό τους κοινωνώντας από το ίδιο Ποτήριο. Την ενότητα αυτή που βιώνουν οι Ορθόδοξοι χριστιανοί προσπαθούν να τη μαρτυρήσουν στον κόσμο μέσα από διάφορες πρωτοβουλίες, όπως του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με απώτερο σκοπό τη συμφιλίωση των πάντων και την ειρηνική συνύπαρξη.
Όπως όμως παρατηρήσατε, αυτές οι πρωτοβουλίες, π.χ. του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Πάπα Ρώμης Φραγκίσκου, είναι χρήσιμες, αλλά δεν αρκούν;
Τελικά τι είναι αυτό που μας χωρίζει; Μήπως από την άλλη υπάρχει κάποια κοινή συνισταμένη; Πως μπορεί να είναι ενωμένοι άνθρωποι της καθημερινής ζωής, οι οποίοι ανήκουν σε διαφορετικές ταυτότητες, χρησιμοποιούν διαφορετικές γλώσσες, εντάσσονται σε διαφορετικέςεθνικές ομάδες, κοινωνίες, πολιτισμούς;
Ποια είναι η σημασία της ταυτότητας στον χριστιανικό κόσμο;

Αυτό το θέμα θα μας απασχολήσει στη σημερινή συνάντηση, η οποία θα βασισθεί σε αυτή την ανάρττηση.

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

3ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο Θεολογίας: "Η θεολογία σε διάλογο με τον σύγχρονο κόσμο"


Στο 3ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο "Η Θεολογία διαλέγεται με τον σύγχρονο κόσμο" συμμετέχει και μια ομάδα μαθητών/τριών του Βενετοκλείου 1ου Λυκείου Ρόδου. Οι μαθητές/τριες δημιούργησαν ένα βίντεο με θέμα: "Φωτογραφίζοντας τη θρησκευτική συνύπαρξη. Η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου".

Το συνέδριο θα διεξαχθεί στη Ξάνθη στις 18-19 Μαρτίου 2017.

Για να δείτε το Πρόγραμμα του Συνεδρίου ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ 

"Συμβολή" "Symbol-e" (τρίτο τεύχος)



Ανέβηκε το τρίτο τεύχος του περιοδικού Συμβολή "Symbol-e" της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας. Το τεύχος είναι αφιερωμένο στις σχέσεις Δημιουργού, δημιουργίας, δημιουργικότητας. Συμμετέχουν:  Μιχάλης Μιχαήλ, Νίκος Τσιρέβελος, π. Νεκτάριος Πάρης, Συμεών Κανάκης, Ξενοφών Σαχίνης, Ελευθερία Αντωνίου, Iakovos Menelaou. Εκδοτική και φιλολογική επιμέλεια της Μαργαρίτας Ιωάννου, ενώ την τεχνική επιμέλεια της ιστοσελίδας έχει ο  Τάσος Φουρνατζόπουλος.
Για να δείτε το τρέχον τεύχος ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ

Η αποστασία ως οδυνηρή πράξη αγάπης

του Σταύρου Ζουμπουλάκη

H «Σιωπή» του Σκορσέζε, αφιερωμένη στους χριστιανούς μάρτυρες της Ιαπωνίας και στους ιερείς τους, ad majorem Dei gloriam, μένει πολύ πιστή στο ομότιτλο αριστουργηματικό μυθιστόρημα 1966 του Σουσάκου Εντο,(κυκλοφορεί και στα ελληνικά, σε πρόχειρη μετάφραση από τα αγγλικά. Καστανιώτης, 1992).
Πρόκειται για σπουδαία ταινία. Θα χρειαζόταν σελίδες επί σελίδων για να συζητήσουμε όλα τα ζητήματα που ανοίγει. Στις μετρημένες λέξεις που έχω στην διάθεση μου, θα σταθώ μόνο σ ένα, το οποίο αποτελεί πάντως την καρδιά της ταινίας και  του βιβλίου.

Παρασκευή, 10 Μαρτίου 2017

3.3 Πολυπολιτισμικότητα - Β΄ Λυκείου


"καὶ ἔσεσθέ μου μάρτυρες ἔν τε Ἰερουσαλὴμ καὶ [ἐν] πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ Σαμαρείᾳ 
καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς " (Πρ. Απ. 1, 8)

Εισαγωγή
      Οι χριστιανοί ως μαθητές/τριες του Κυρίου έχουν χρέος να μεταδίδουν τη ζωή Του και να αγωνίζονται για μεταμόρφωση της κοινωνίας από το κακό. Σε αυτά τα πλαίσια δε ξητούν καμια κοσμική εξουσία και ως πολίτες προσπαθούν να διακονούν το συνάνθρωπό τους, καταργώντας στην πράξη κάθε είδους στερεότυπες παθογένειες και προκαταλήψεις. 
    Κατά τις τελευταίες δεκαετίες η ανεξέλεκτη οικονομική παγκοσμιοποίηση μαζί με την πρόοδο της τεχνολογίας και των επιστημών επέφερε αλλαγές στον κοινωνικό χάρτη του δυτικού κόσμου, και όχι μόνο. Στόχος αυτής της ανάρτησης δεν είναι να ανιχνεύσει τα αίτια αυτών των αλλαγών. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι η κατανόηση ότι η παγκοσμιοποίηση είναι γεγονός σε διαρκή εξέλιξη. Ο κοινωνικόςπερίγυρος μεταβάλλεται ραγδαία και στις παλιότερες μονοπολιτιστικές κοινωνίες, όπως η χώρα μας, προστίθενται νέα πολιτιστικά έθιμα και νοοτροπίες. Ταυτόχρονα δημιουργούνται νέα στερεότυπα και προκαταλήψεις, που δηλητηριάζουν τη συνύπαρξη και αναδεικνύουν τον εγωκεντρισμό σε κάθε διάσταση των ανθρώπινων κοινωνιών. Μετανάστευση, πρόσφυγες, σπουδές στο εξωτερικό, τεχνολογία, διαδίκτυο και πολλά άλλα μεταβάλλουν τον πλανήτη μας σε ένα μικρό χωρίο με πολλά χρώματα και πολλές παραδόσεις. 
     Είναι εύκολο ή ακατόρθωτο να μπορούν να συνυπάρχουν άνθρωποι διαφόρων πολιτισμών σε ένα τόπο; Ποια είναι η θέση των θρησκειών και ειδικά της Χριστιανικής Εκκλησίας; Μήπως η Χριστιανική Εκκλησιά ταυτίζεται με έναν πολιτισμό και έθνος;
Η εν Χριστώ μαρτυρία αποτελεί γεγονός που ενεργείται στο εξωτερικό ως ιεραποστολή ή μήπως αφορά και τους κατοίκους μιας κοινωνίας που είναι σε διαρκή αλλαγή; 
Ωστόσο ποια είναι τα όρια μεταξύ μαρτυρίας και προσυλητισμού;

Αυτά και άλλα πολλά στην παρακάτω ανάρτηση που θα αποτελέσει την πορεία μάθησης μας στο θέμα της πολυπολιτισμικότητας.

Τετάρτη, 8 Μαρτίου 2017

3.1 Ειρήνη - Θ.Ε. 3: ΟΡΑΜΑ - Γ΄ Λυκείου



'Ειρηνεύετε εν αυτοίς'  
(Α΄ Θεσ. 5,13).
Εισαγωγή
Στις προηγούμενες αναρτήσεις μας ασχολήθηκαμε και διερενύσαμε στην τάξη ζητήματα σύγχρονων προκλήσεων που άπτονται και σχετίζονται με τη θρησκευτική πίστη, όπως είναι ο πλούτος, η εργασία, η συμβίωση και η επανάσταση.
Στη συνέχεια θα εισέλθουμε και θα εξετάσουμε την τελευταία μας θ.ε. με τίτλο "Όραμα". Ας μη ξεχνάτε ότι η σειρά μαθημάτων που θα ακολουθήσει, θα είναι η τελευταία σας όσον αφορά το Μάθηματων Θρησκευτικών,εκτός αν κάποιοι/ες από εσάς σπουδάσουν θεολογία.

Τι μπορεί να είναι "όραμα" σήμερα αλλά και διαχρονικά;

Στις συναντήσεις μας αυτές θα ασχοληθούμε με το όραμα της ειρήνης, της δικαιοσύνης, της ευτυχίας και της ελπίδας. Νομίζω ότι αυτές οι έννοιες είναι αλληλένδετες και αποτελούν βασικούς στόχους των θρησκευτικών θέσεων αλλά και ζητούμενο των θρησκευόμενων ανθρώπων. Ας μη συγχέουμε τη θρησκευτική πίστη με την ιδεοτέλεια θρησκευτικών ομάδων η οποία τις περισσότερες φορές εξυπηρετεί ποικίλα συμφέροντα, ενώ με το ένδυμα της "αγνής" θρησκευτικής πίστης υποκρύπτει διάφορες ψυχοπαθολικές νευρώσεις.
Όμως όλα αυτά θα τα συζητήσουμε στην τάξη. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν τα έσχατα θεολογικά μας ταξίδια, αναζητώντας τη σημασία της ειρήνης σε επίπεδο προσωπικό, κοινωνικό, εθνικό, θρησκευτικό κι οτιδήποτε άλλο προσθέσετε! 

3.2 Στερεότυπα - Β΄ Λυκείου



"ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ" (Ιω. 9, 3)
"ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με, μὴ κωλύετε αὐτά, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ"(Μρ. 10, 14)


Εισαγωγή
      Στις προηγούμενες αναρτήσεις μας εξετάσαμε το ρόλο του χριστιανού ως πολίτη καθώς και τη σχέση της Εκκλησίας με το κράτος. Και στα δύο ζητήματα καταλήξαμε στον προφητικό λόγο και το μεταμορφωτικό ρόλο που οφείλει να έχει η Ορθόδοξη Εκκλησία, αν θέλει να μένει πιστή στη παράδοσή της.  Η θέση αυτή προβάλλεται ως επιτακτική στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες. 
     Ωστόσο, προκαταλήψεις και στερεότυπα από προηγούμενες γενιές ή και από τη σύγχρονη γενιά διαρκώς δημιουργούνται. Ειδικά στις πολυπολιτισμικές κοινωνίες, όπου η ετερότητα επικρατεί, οι άνθρωποι δημιουργούν ομάδες. Αυτό από μόνο του δεν είναι σε καμία περίπτωση κακό. Τι γίνεται, όμως, όταν τα μέλη αυτών των ομάδων ενώνουν τις ατομικές ψυχοπαθολογικές νευρώσεις τους και στοχοποιούν κάθε μορφή διαφορετικότητας, αναπαράγωντας στερεότυπα και φόβους του παρελθόντος και δημιουργώντας καινούριες προκαταλήψεις; Ποια είναι η θέση των θρησκειών και ειδικά της Χριστιανικής Εκκλησίας απέναντι σε αυτό το φαινόμενο;

Στο σημερινό μας μάθημα θα προσπαθήσουμε να το ανακαλύψουμε. 
Ξεκινάμε ως συνήθως με έναν αρχικό προβληματισμό.

Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017

3.3 Ενότητα - Α΄ Λυκείου


"ἵνα πάντες ἓν ὦσιν, 
καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ὦσιν, ἵνα ὁ κόσμος πιστεύῃ ὅτι σύ με ἀπέστειλας. κἀγὼ τὴν δόξαν ἣν δέδωκάς μοι δέδωκα αὐτοῖς, ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς ἕν·" (Ιω. 17, 21-22)
Εισαγωγή
Ο χριστιανός συμμετέχοντας στο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας τρέφεται με τον ίδιο τον Χριστό καθώς γεύεται το Σώμα και το Αίμα Του. Η θεϊκή αυτή τροφή, όπως τη χαρακτηρίζει ο π Alexander Schmemann, αποτελεί έμπνευση και δράση για την ευχαριστία προς τον συνάνθρωπό μας. Μόνο τότε ευχαριστείται και ο ίδιος ο Κύριος. Όταν η ευχαριστία μας εκφράζεται έμπρακτα προς τον πλησίον.

Όπως γνωρίζετε οι χριστιανοί κατά τη συμμετοχή τους στη θεία Ευχαριστία κοινωνούν από το ίδιο Ποτήριο. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;
Τι δηλώνει το γεγονός ότι όλοι μεταλαμβάνουν από τον ίδιο άρτο;
Η κοινή αυτή πράξη είναι δηλωτική της χριστιανικής ταυτότητας και ενότητας;
Ποιος είναι ο συμβολισμός της μετοχής στο κοινό Ποτήριο; Έχει κάποια σημασία στις μέρες μας;
Μήπως είναι μια συνήθεια μεταξύ αγνώστων που συναντιούνται στους ναούς κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα; Ή μήπως τελικά αποτελεί μια πράξη ατομικής επιβράβευσης, που πέρα από τη θεολογική σημασία της ενότητας, αναφέρεται σε πιστούς που τελικά παραμένουν μόνοι τους;

Γι' αυτά τα ερωτήματα κι άλλα πολλά θα τα πούμε στην τάξη!